Alergia na nikiel - Strefa Alergii
Strefa Alergii | ABC Alergii

Alergia na nikiel

/ 5.

Do przeczytania w 3 minuty
Najczęściej występuje u kobiet, co nie oznacza, że alergia na nikiel nie dotyka także mężczyzn. Choroba może wystąpić w każdym wieku, utrzymywać się już do końca życia i powodować również wiele przykrych objawów.

Alergia na nikiel – częsta i niebezpieczna

Alergia na nikiel, kobieta, zaczerwieniona szyja pod wisiorkiem

Przed laty słynny był film „Człowiek w żelaznej masce”. Dzisiaj, w czasach coraz szerszego stosowania implantów zębowych, stentów naczyniowych i wszelkich metalowych protez, staje się niepokojący problem „Człowieka z niklem” [1]. Potęguje go powszechne używanie metalowych garnków, konserw, sztućców, narzędzi oraz pojazdów. Problemem jest także łatwy dostęp do bogatych w nikiel kakao, migdałów czy liści herbaty [2].
Alergia na nikiel dotyczy co czwartej kobiety, w tym nawet najmłodszych dziewczynek. U mężczyzn występuje rzadziej, ale i tak sięga 10 % [1]. Alergia na nikiel może rozwinąć się w każdym wieku. Spotykałem uczulone dzieci, nawet kilkumiesięczne! Choroba ma również tendencję do utrzymywania się przez całe życie.
Nadmiar niklu w diecie osoby nadwrażliwej może wywołać: zapalenie skóry, spojówek oka, błony śluzowej gardła, przełyku i jelit oraz rzadko rozdrażnienie i bóle głowy [3].

Wszechobecny nikiel

Nikiel jest obecny w większości produktów dietetycznych, a żywność jest uważana za główne źródło narażenia na nikiel [2]. Produkty spożywcze bogate w ten pierwiastek obejmują głównie orzechy, fasolę, groch, ziarna oraz czekoladę. Natomiast mięsa mają niską zawartość niklu [1]. Diety bogate w pokarmy roślinne dostarczają ok. 900 mikrogramów niklu dziennie [2].  Stąd rada: wegetarianie i weganie powinni z zasady ustalić testami ewentualną alergię na nikiel, zwłaszcza jeśli źle tolerują metalowe kolczyki, klamry, narzędzia itp. Nie dopadnie ich wtedy drażliwe jelito ani kwaśny refluks, nie mówiąc o bólach głowy, gardła, a nawet hemoroidach.

Osoby cierpiące alergię na nikiel, powinny korzystać z codziennej diety zawierającej mniej niż 250 μg tego pierwiastka.

Lista pokarmów bogatych w nikiel  (wartości w mikrogramach  na 100 gramów pokarmu) z 2023 r. zawiera następujące produkty:

  • Kakao w proszku 855 ( natomiast kakao instant gotowe do picia 16);
  • Nasiona lucerny 730;
  • Liście herbaty 710 ( herbata gotowa do picia tylko 2);
  • Jałowiec 530;
  • Kasza gryczana 420;
  • Ciemna czekolada (kakao> 90%) 412;
  • Orzeszki ziemne oraz soja sucha po 390;
  • Nasiona słonecznika 356;
  • Fasola biała, a także mung suszona po 330;
  • Orzech włoski   320;
  • Czerwona soczewica suszona 292;
  • Kminek 280;
  • Gorzka czekolada (kakao <70%) 276;
  • Fasola suszona 273;
  • Gorzka czekolada (kakao <35%) 268 (ale mleczna czekolada 72 do 90);
  • Soczewica suszona 248;
  • Owies 230;
  • Ziarno prosa 221;
  • Krówka czekoladowa 223;
  • Groszek żółty suszony 210;
  • Napój czekoladowy w proszku 200 [2].

Pozycje z mniejszą ilością niklu pominięto.

Alergia na nikiel – objawy

Typowy objaw stanowią małe grudki wystające ze skóry, swędzące, czasem z wysiękiem. Zmiany narastają jeszcze długo po ustaniu kontaktu np. zegarka ze skórą. Reakcja potrafi przetrwać bez kolejnego podrażnienia 14 dni lub dłużej. Zmiany często pojawiają się także z opóźnieniem i w miejscach odległych od pierwszego ogniska. Zjawisko to nosi nazwę „mechanizmu id”.
Wielu chorych nie jest też w stanie uchwycić związku nawracającego wyprysku z przelotnym kontaktem z czymś „srebrzysto-białym” [3] lub czekoladowo-pysznym. Dopiero  test płatkowy i rozmowa z alergologiem wyjaśnia mechanizm kłopotów.
Alergię na nikiel potwierdza:

a) zaostrzenie wyprysku lub miejsca testowania po doustnej prowokacji niklem [1];

b) poprawa zapalenia skóry na diecie niskoniklowej [wg 2].

Warto też wiedzieć, że niedokrwistość z niedoboru żelaza może zwiększać wchłanianie niklu, a suplementy żelaza mogą je zmniejszać [1].

__________________________

  • Co robić?  Wykonać test diagnostyczny [3]. Wymienić niklowe  kolczyki, guziki i napy (nawet w śpioszkach!), zegarki, garnki (zwłaszcza jak gotujemy  zupę szczawiową) itd.  Zastosować dietę niskoniklową [2]. Unikać kontaktów ze stopami niklu. Nie przesadzać w wyrzeczeniach!

_________________________

  1. https://www.torrinomedica.it/approfondimenti/dietologia/nickel-in-foods/.
  2. Sharma AD. Low Nickel Diet in Dermatology. Indian J Dermatol. 2013 May-Jun; 58(3): 240. doi: 10.4103/0019-5154.110846
  3. Buczyłko K. Nie tylko alergeny: nikiel. Alergia.2014, 4,24-27