Strefa Alergii | ABC Alergii

Alergia na awokado a zespół lateksowo-owocowy

/ 5.

Data publikacji: 2024-01-26
Do przeczytania w 5 minut
Awokado to owoc wdzięczny nawet z nazwy. Choć do niedawna był słabo dostępny w Polsce, dziś można go kupić niemal w każdym sklepie. Niesie to za sobą pewne konsekwencje, również dla osób z alergiami. Czy można mieć alergię na awokado? I jaka jest jego rola w zespole lateksowo-owocowym? Wyjaśniamy.

Awokado – smaczliwka wdzięczna

Awokado to owoc drzewa Persea americana, zwany w Polsce smaczliwką wdzięczną. Jest bardzo ceniony ze względu na wartości odżywcze, ponieważ ma w sobie witaminy rozpuszczalne w tłuszczach, których inne owoce tropikalne zawierają znacznie mniej. Charakteryzuje się także wysoką zawartością białka, potasu i nienasyconych kwasów tłuszczowych [1]. Awokado słynie z korzystnego wpływu na zdrowie. Wspomaga pracę układu krążenia, sprzyja odchudzaniu, poprawia funkcje poznawcze i pomaga utrzymać właściwą mikroflorę jelitową [2]. Badania potwierdziły, że regularne spożycie awokado wiąże się ze zmniejszeniem częstości występowania nadciśnienia [3].

Owoc awokado

Awokado jest tak bogate w związki bioaktywne, że coraz częściej mówi się o przemysłowym wykorzystywaniu nasion i skórek, które stanowią około 30% masy owocu. Niektórzy badacze postulują, by zamiast wyrzucać te produkty uboczne, produkować z nich żywność funkcjonalną [4]. Miąższ awokado jest już szeroko stosowany w przemyśle farmaceutycznym, kosmetycznym oraz do produkcji olejów [1].

Konsumpcja awokado na świecie rośnie – mimo kosztów środowiskowych, które wiążą się z jego uprawą [5]. Czy rosnąca popularność tego owocu może sprawić, że przypadków alergii na awokado będzie coraz więcej?

Alergia na awokado czy na lateks?

Za alergię na awokado odpowiadają białka Pers a 1 i Pers a 4 [2]. Główny alergen – Pers a 1 – należy do grupy chitynaz klasy I, które są panalergenami z rodziny białek PR-3 [6]. Panalergeny to drobne cząsteczki alergenne o podobnej do siebie strukturze, szeroko rozpowszechnione w przyrodzie, występujące nawet w niespokrewnionych ze sobą organizmach [7]. Wykazują one bardzo wysoki stopień reaktywności krzyżowej.

Do chitynaz należą też dwa alergeny lateksu – Hev b 11 oraz Hev b 6, które odpowiadają za występowanie reakcji krzyżowych z alergenami awokado, banana, kiwi oraz kasztanów jadalnych [7]. Mogą także reagować z alergenami melona, mango, ananasa, brzoskwini, papai, figi, pomidora, a nawet ziemniaka [8].

Wszystkie te alergeny uczestniczą w zespole lateksowo-owocowym. Na czym on polega? Zespół lateksowo-owocowy to nietolerancja produktów spożywczych u osób uczulonych na lateks [8]. Występuje u 30–50% alergików z tej grupy. Może powodować takie objawy jak:

  • zmiany skórne (wokół ust, na dłoniach i w innych miejscach kontaktu z owocem),
  • dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego (bóle brzucha, nudności, biegunka),
  • duszność i kaszel,
  • wstrząs anafilaktyczny [8].

Przy współwystępowaniu alergii na pyłki roślin objawy zespołu lateksowo-owocowego pojawiają się częściej [8].

Przeczytaj także:

Alergia na awokado a anafilaksja

Według dostępnej obecnie wiedzy przypadki alergii awokado są rzadkie [2]. Choć większość z nich wiąże się z zespołem lateksowo-owocowym [2], opisano także reakcje anafilaktyczne na awokado niezależne od uczulenia na lateks [9]. Tego rodzaju sytuację kliniczną przedstawili naukowcy z Kanady.

Piętnastolatek doświadczył anafilaksji w ciągu pół godziny po zjedzeniu pasty z awokado – guacamole. Wystąpiły u niego: kaszel, świszczący oddech, uczucie zatkanego nosa, uogólniona pokrzywka i obrzęk wokół oczu. Nastolatek w przeszłości wielokrotnie był narażony na działanie lateksu w balonach, lecz nie doświadczył z tego powodu żadnej reakcji organizmu. Ponadto jadał już inne pokarmy, które wywołują objawy alergii w związku z zespołem lateksowo-owocowym. Testy skórne z użyciem zarówno świeżego awokado, jak i ekstraktu z awokado dały wynik pozytywny, natomiast testy z użyciem lateksu – wynik negatywny [9].

Jak wykryć alergię na awokado?

Aby wykryć alergię pokarmową, np. na awokado, należy wykonać punktowe testy skórne (SPT) i/lub testy z krwi na oznaczenie poziomu swoistych przeciwciał sIgE [10]. Za pomocą komponentowych (molekularnych) testów z krwi można zbadać reakcję zarówno na ekstrakt awokado, jak i zawarte w nim molekuły. Specjaliści zalecają wykorzystanie obydwu tych metod diagnostycznych [10].

Aleksandra Lipiec

[1] Fonseca Duarte P., Alves Chaves M., Dellinghausen Borges C., Barboza Mendonça C.R., Avocado: characteristics, health benefits and uses (2016). Food Technology, 46(4), 747–754. Online: https://www.scielo.br/j/cr/a/VqMdKHmY4y5zHgtJKjc98nS/

[2] Privitera-Torres M. i in., Avocado Allergy: Identification of a New Allergen (2023). Journal of Investigational Allergology and Clinical Immunology, 33(3), 228–237. Online: https://www.jiaci.org/revistas/vol33issue3_6-12.pdf

[3] Monge A. i in., Avocado consumption is associated with a reduction in hypertension incidence in Mexican women (2023). British Journal of Nutrition, 4/129(11), 1976–1983. Online: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35979778/

[4] Salazar-López N.J. i in., Avocado fruit and by-products as potential sources of bioactive compounds (2020). Food Research International, 138(A). Online: https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0963996920307997?via%3Dihub

[5] De la Vega A., Merino L., Socio-Environmental Impacts of the Avocado Boom in the Meseta Purépecha, Michoacán, Mexico (2021). Sustainability 13(13), 7247. Online: https://www.researchgate.net/publication/352828662_Socio-Environmental_Impacts_of_the_Avocado_Boom_in_the_Meseta_Purepecha_Michoacan_Mexico

[6] Díaz-Perales A. i in., Analysis of avocado allergen (Prs a 1) IgE-binding peptides generated by simulated gastric fluid digestion (2003). Journal of Allergy and Clinical Immunology, 112(5), 1002–1007. Online: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/14610495/

[7] Wawrzeńczyk A. i in., Panalergeny – źródło alergii pokarmowej (2019). Alergia Astma Immunologia, 24(4), 164–169. Online: https://www.alergia-astma-immunologia.pl/2019_24_4/AAI_04_2019_1370_wawrzenczyk.pdf

[8] Wawrzeńczyk A., Bartuzi Z., Zespoły kliniczne alergii krzyżowej (2018). Alergia Astma Immunologia 2018, 23(2), 64–66. Online: https://alergia-astma-immunologia.pl/2018_23_2/AAI_02_2018_1319_wawrzenczyk.pdf

[9] Abrams E.M., Becker A.B., Gerstner T.V., Anaphylaxis related to avocado ingestion: a case and review (2011). Allergy, Asthma & Clinical Immunology, 7(12). Online: https://aacijournal.biomedcentral.com/articles/10.1186/1710-1492-7-12

[10] Szmyd B. i in., Porównanie efektywności diagnostycznej testów skórnych i pomiaru swoistych IgE w surowicy dla potwierdzania alergii na pokarmy i alergeny wziewne (2020). Alergia Astma Immunologia, 25(2), 104–110. Online: https://www.alergia-astma-immunologia.pl/2020_25_2/AAI_02_2020_1389_szmyd.pdf