Jeden z naszych ulubionych smaków lata, czyli arbuz
Niskokaloryczny, bogaty w witaminy, nawadniający organizm, czego chcieć więcej? Nic tak nie kojarzy się z latem i nie ratuje w czasie upałów jak soczysty, orzeźwiający arbuz. W 90% składa się z wody i ma działanie moczopędne, do tego cechuje się wysoką zawartością potasu, który reguluje ciśnienie krwi. Zawiera także duże ilości lipokenu, czyli przeciwutleniacza zmniejszającego ryzyko występowania chorób serca oraz nowotworów [1].
Chociaż sama alergia na arbuza zdarza się rzadko, to jest możliwa. Objawy (pokrzywka, ból brzucha, swędzenie lub mrowienie warg i jamy ustnej) mogą przypominać te występujące w innych alergiach pokarmowych. Zwykle występują w ciągu kilku minut od zjedzenia owocu [2]. Arbuz reaguje krzyżowo z pyłkami ambrozji, bylicy i traw. Może się więc zdarzyć, że mając alergię na te rośliny, dostaniemy objawów również po zjedzeniu arbuza, bo zawiera białka podobne do tych, które występują m.in. w trawach [3].
Banan na celowniku
Alergia na banany to prawdziwa rzadkość – dotyka średnio od 0,04% do 1,2% z nas. Za reakcje odpowiada grupa białek oznaczanych symbolami od Mus a 1 do Mus a 6. Jeśli ktoś ma pecha i banan mu nie służy, zazwyczaj kończy się to swędzącą pokrzywką lub problemami żołądkowymi.
Co ciekawe, nadwrażliwość na banany bardzo często idzie w parze z reakcjami alergicznymi na lateks. Dlaczego? Ponieważ białka w owocach tropikalnych i lateksie są do siebie łudząco podobne, a nasz organizm po prostu je myli. Taka przypadłość najczęściej dotyka osoby, które mają z lateksem stały kontakt, np. pracowników ochrony zdrowia. Objawy bywają poważne – od duszności i kaszlu aż po niebezpieczny wstrząs anafilaktyczny.
Ponadto banan reaguje krzyżowo z pyłkami brzozy, bylicy i ambrozji oraz z owocami takimi jak kiwi, awokado i melon [9,10,11].
Ananas na talerzu a alergia na owoce egzotyczne
Ananasy zajmują trzecie miejsce wśród najpopularniejszych owoców tropikalnych na świecie (zaraz po bananach i cytrusach). Do najważniejszych producentów tych owoców należą Filipiny, Kostaryka, Brazylia i Tajlandia. Owoce charakteryzują się bogactwem składników odżywczych takich jak witamina C, mangan czy miedź. Ananasy mogą być pomocne również w regulacji poziomu cukru we krwi, w stanach zapalnych oraz problemach z trawieniem [4].
Głównym alergenem ananasa jest bromelaina. To enzym, który ma zastosowanie w przemyśle farmaceutycznym i spożywczym. Dlatego osoby zatrudnione w tego typu zakładach częściej mają alergię na bromelainę. Nadwrażliwość na główny alergen ananasa może się objawiać głównie napadami duszności.
W tym owocu znajduje się także profilina, która jest białkiem reagującym krzyżowo z alergenem brzozy – Bet v 2. Oznacza to, że chorzy z alergicznym nieżytem nosa mogą dostać reakcji alergicznych po zjedzeniu ananasa. Ponadto profilina w ananasie jest podobna do tej, która znajduje się w lateksie, co prowadzi do powstawania zespołu lateksowo-owocowego. A więc osoby z alergią na lateks również mogą doświadczyć objawów alergicznych po spożyciu ananasa [5]. W badaniach przeprowadzonych wśród 125 chorych z nadwrażliwością na lateks u 19,4% z nich wykryto przeciwciała przeciw ananasowi [8].
Alergia na owoce egzotyczne – figa
Co wiemy o fidze? Pochodzą głównie od producentów z Grecji i Turcji. Są wysokokaloryczne, miękkie, delikatne i słodko-gorzkie. W składzie owoców dominują potas, miedź oraz mangan, a także witaminy A, C i E oraz dobrze przyswajalny błonnik. Figi można spotkać w formie suszonej. Niestety, powinny na nie uważać osoby chorujące na cukrzycę ze względu na dużą zawartość cukrów prostych [6].
Najważniejszym alergenem figi jest białko, które występuje w skórce owocu. O alergii mogą świadczyć takie objawy jak:
- świąd,
- pokrzywka,
- obrzęk twarzy,
- mrowienie i pieczenie jamy ustnej,
- dolegliwości żołądkowo-jelitowe
- ataki astmy.
Owoce reagują także krzyżowo z pyłkami brzozy i traw. Dlatego ci, którzy reagują na te alergeny, mogą odczuwać dolegliwości również po zjedzeniu figi. W badaniu, w którym brało udział 85 osób uczulonych na pyłek brzozy, 78% pacjentów uzyskało dodatni wynik testów skórnych na świeżą figę, a 10% na suszoną. Natomiast u 66 osób występowały objawy po zjedzeniu tego owocu. Pacjenci z alergią na lateks również mogą doświadczyć reakcji alergicznych po spożyciu figi. Jest to powiązane z zespołem lateksowo-owocowym [5].
Co z awokado?
Jedni je uwielbiają i chętnie dodają do swojego codziennego menu, inni przeciwnie. Awokado często stanowi składnik sałatek, past, koktajli, a olej z tego owocu możemy znaleźć także w kosmetykach. Jest bogate przede wszystkim w jednonienasycone kwasy tłuszczowe omega-9 oraz wielonasycone kwasy tłuszczowe omega-3 i omega-6. Kwasy te regulują poziom cholesterolu we krwi i chronią przed zawałem, udarem mózgu, miażdżycą, chorobą niedokrwienną serca. W awokado możemy znaleźć także antyoksydanty, kwas foliowy, witaminy B, K czy błonnik [7].
Czy jest wolne od alergenów? Okazuje się, że nie. Alergen Pers a 1 to główne białko uczulające w awokado. Reaguje krzyżowo z lateksem oraz pyłkami bylicy. Ponadto jest termolabilne, czyli wraz z obróbką termiczną jego właściwości alergizujące ulegają osłabieniu. Alergia na ten owoc nie pojawia się często, a jeśli już występuje, to może objawiać się kaszlem, katarem, pokrzywką, wymiotami czy zapaleniem spojówek [5].
Mango i alergia?
Ostatnim owocem na naszej egzotycznej liście jest mango. Spożywamy je głównie w postaci surowej, np. jako dodatek do sałatek. Zawarty w nim glikozyd działa przeciwwirusowo, przeciwmiażdżycowo i przeciwcukrzycowo.
Jakie ten egzotyczny owoc może mieć powiązanie z alergią? Przede wszystkim wchodzi w reakcje krzyżowe z pyłkiem bylicy i lateksem. Dlatego osoby z nadwrażliwością na te alergeny powinny zwrócić uwagę, czy po zjedzeniu mango nie występują u nich objawy alergiczne. Mogą pojawić się pieczenie i swędzenie warg czy języka. W pracach naukowych opisano kilkadziesiąt przypadków reakcji alergicznych po zjedzeniu mango. Najczęściej pojawiały się takie objawy jak pokrzywka, świszczący oddech, obrzęk naczynioruchowy, a nawet anafilaksja. Wykrycie we krwi przeciwciał wobec alergenu Man i 1 może świadczyć o obecności prawdziwej (pierwotnej) alergii na mango (a nie tylko reakcji krzyżowej z pyłkami) [5].
