Ziemniak, czyli Solanum tuberosum
Ziemniak jest jednoroczną rośliną, której uprawa jest dość mocno rozpowszechniona. To czwarta najważniejsza uprawa na świecie. Ziemniaka wyprzedzają tylko pszenica, ryż i kukurydza.
W naszej diecie ziemniak jest źródłem witaminy C, witaminy B6, potasu, fosforu i wapnia. Zawiera również związki o działaniu przeciwzapalnym, tj. zeaksantynę i luteinę oraz witaminę E, głównie jako alfa-tokoferol. Szczególnie cenna jest luteina, która chroni przed zwyrodnieniem plamki żółtej oka mogącej prowadzić do ślepoty, szczególnie u starszych osób [1].
Należy do warzyw, które są stosunkowo wcześnie wprowadzane do diety dziecka, zwykle w okolicach 6. miesiąca życia. I to właśnie w tej grupie wiekowej najczęściej pojawia się alergia na ziemniaka.
W jaki sposób objawia się ta reakcja? Może wystąpić pokrzywka na skórze i atopowe zapalenie skóry (lub jego zaostrzenie). Osoby z alergią mogą też chorować na zespół zapalenia jelit indukowany białkami pokarmowymi oraz doświadczać wstrząsów anafilaktycznych. U większości dzieci, u których stwierdzono alergię na ziemniaka, po spożyciu tego warzywa pojawiał się wyprysk atopowy, a dodatkowo zaburzenia żołądkowo- jelitowe, czyli bóle brzucha i biegunka.
Badania wskazują, iż występowanie u dziecka objawów po spożyciu gotowanego ziemniaka może być zapowiedzią przyszłej alergii na pyłki [2].
Alergia na pyłki a alergia na ziemniaka
Badania prowadzone na Oddziale Alergologii Szpitala Uniwersyteckiego w Montpellier wykazały, że osoby mające alergię na pyłek brzozy są najbardziej narażone na występowanie objawów alergii po kontakcie z ziemniakiem. Ponadto stwierdzono, że jeśli pacjent ma kilka uczuleń, szczególnie na pyłki roślin, znacząco wzrasta prawdopodobieństwo wystąpienia u niego alergii na ziemniaka [3].
Reakcje krzyżowe pyłku brzozy i ziemniaka wynikają z podobieństwa budowy jednego z białek, które znajduje się zarówno w jednym, jak i drugim źródle. Białko to jest wrażliwe na działanie wysokiej temperatury, co oznacza, że gotowanie lub pieczenie znacząco zmniejsza możliwość występowania reakcji alergicznej [4]. Warto zaznaczyć, iż w okresie pylenia brzozy objawy alergii po spożyciu ziemniaka mogą się nasilać.
Zespół lateksowo-owocowy
Alergia na lateks najczęściej dotyczy dorosłych i rozwija się w konsekwencji częstego kontaktu z lateksowymi rękawiczkami. Najbardziej narażoną grupą zawodową są lekarze oraz osoby, które często były poddawane operacjom chirurgicznym. Co ciekawe, badania wskazują, iż dzieci z rozszczepem kręgosłupa również należą do grupy wysokiego ryzyka nabycia alergii na lateks.
W konsekwencji tej alergii u niektórych osób mogą pojawiać się objawy po kontakcie z ziemniakami. Wiąże się to z występowaniem reakcji krzyżowej białka lateksu z białkiem znajdującym się w ziemniaku. Białko to jest częściowo odporne na gotowanie i trawienie [5].
AZS a alergia na ziemniaka
Atopowe zapalenie skóry jest przewlekłą chorobą z okresami zaostrzeń i remisji. W przebiegu tego schorzenia stosuje się leki o działaniu miejscowym. Ważna jest też ciągła i staranna pielęgnacja naskórka. Zapobiega to pojawieniu się kolejnych zmian i podtrzymuje efekt terapii miejscowej.
Badania wskazują, iż dysfunkcja naskórka w AZS znacząco zwiększa możliwość nabywania uczuleń drogą przez skórę. W praktyce oznacza to, że niemowlę może zareagować odczynem alergicznym po spożyciu pokarmu, którego nigdy wcześniej nie jadło. Dzieje się tak dlatego, że proces uczulenia został zapoczątkowany poprzez kontakt skóry z alergenem pokarmowym [6].
W publikacjach można spotkać opis przypadku 8-letniego chłopca ze słabo kontrolowanym AZS, który poprzez zabawę ciastoliną w przedszkolu rozwinął poważną alergię pokarmową na ziemniaki. Dość zaskakujący jest tutaj fakt, iż dziecko wcześniej mogło spożywać ziemniaki bez żadnych ograniczeń. Dopiero kontakt uszkodzonej skóry dłoni z mąką ziemniaczaną zapoczątkował u niego rozwój alergii pokarmowej [7]. Dlatego w przebiegu AZS należy bardzo mocno dbać o prawidłowe leczenie skóry i zabezpieczanie jej odpowiednią pielęgnacją przed czynnikami zewnętrznymi.
