Strefa Alergii | ABC Alergii
Alergia i astma nie liczą lat

/ 5.

Do przeczytania w 6 minut
Mogą pojawić się w każdym wieku i poważnie wpłynąć na nasze życie. Jak dowodzą badania, alergia i astma nie są już tylko domeną dzieciństwa, chorują na nie osoby dorosłe, a zdarza się, że dotyka również seniorów. Warto więc odpowiedzieć sobie na pytanie, co sprawia, że dorosły również musi się zmagać z alergią i astmą?

Jakie czynniki sprzyjają alergii?

Na całym świecie wzrasta długość życia osób starszych oraz częstość występowania wśród nich reakcji alergicznych, która waha się od 5 do 10% i wydaje się rosnąć [1]. Stopniowe osłabienie funkcji układu immunologicznego i inne związane z wiekiem zmiany sprzyjają występowaniu alergii.
Badania przeciwciał alergicznych w surowicy (IgE) i oraz cytokin-sygnałów chemicznych z komórek pomocniczych (Th 2) ujawniły, że ich produkcja była zachowana u osób w sędziwym wieku [2]. Jest to w pełni zgodne z własnymi doświadczeniami [3]. Osłabieniu ulega z wiekiem wrodzona odporność barier nabłonkowych, co prowadzi do przewlekłego stanu zapalnego i zwiększonej odpowiedzi immunologicznej Th2 (alergicznej). Zdarza się, że u osób w podeszłym wieku występuje nierozpoznana astma (około 8%), prowadząc do utraty autonomii i izolacji społecznej [4].

Najczęstsze rodzaje alergii wśród dorosłych

Wśród przyczyn alergii w wieku dojrzałym, najczęściej wymienia się wpływ alergenów pyłku traw, roztocza kurzu domowego oraz pleśni [5].

Choroby alergiczne wśród dorosłych:

  • Częstość występowania atopowego zapalenia skory wynosiła około 1-3% wśród osób starszych [6].
  • Przewlekła pokrzywka i obrzęk naczynioruchowy mogą wystąpić w każdym wieku, chociaż najczęściej spotyka się je właśnie u osób dorosłych [7].
  • Osoby w podeszłym wieku wykazują także różne typy alergii pokarmowej. Wynika to głównie z powodu spadku funkcji bariery jelitowej, zachwianie odporności oraz zmiany mikroflory jelitowej [2].
  • Astma jest przewlekłą chorobą dróg oddechowych, która dotyka wszystkich grup wiekowych [8]. Globalne dane pokazują, że cierpi na nią od 6,5 do 17% osób starszych.
  • Analiza wielowymiarowa wykazała, że wiek powyżej 60 lat, pobyt w centrum miasta oraz występowanie sezonowego alergicznego nieżytu nosa były istotnymi czynnikami ryzyka wystąpienia tej choroby [9].

Jakie objawy powinny niepokoić?

Tradycyjnie astma była uważana za chorobę występującą w młodszym wieku. Kaszel, duszność po niewielkim wysiłku, świsty przy wydychaniu powietrza, to typowe objawy sugerujące astmę, lecz występujące po raz pierwszy w starszym wieku często przypisywano innym stanom, głównie przewlekłej obturacyjnej chorobie płuc (POChP). Jednak stare raporty obserwacyjne i nowe badania epidemiologiczne potwierdzają, że astma jest tak samo częsta w starszym wieku, jak i u osób młodszych [10].
Podobnie powinny niepokoić objawy pokrzywki, obrzęków, kataru czy zaburzeń pokarmowych, tym bardziej, że mogą sygnalizować szereg innych poważnych zagrożeń.

Jak diagnozować i leczyć alergię u dorosłych?

Astma jest bardzo rozpowszechniona i wciąż czasami śmiertelna, zwłaszcza w niektórych grupach. Wytyczne globalnej inicjatywy na rzecz astmy (GINA) z 2019 r. zalecają, aby wszyscy pacjenci z astmą byli leczeni kortykosteroidami wziewnymi przyjmowanymi codziennie lub w razie potrzeby. Zmniejsza to objawy i poprawia wyniki, nawet u osób z łagodną chorobą. Ponadto leczenie astmy wymaga stopniowego podejścia, zwiększania lub zmniejszania dawek leczenia w oparciu o kontrolę objawów [4].
Rozpoznanie alergii obejmuje przyczynową diagnostykę, najlepiej molekularną. Metody leczenia zakładają unikanie rozpoznanych substancji uczulających. Natomiast, gdy jest to trudne u pacjentów stosuje się swoistą immunoterapię alergenem oraz na każdym etapie sterydowe leki hamujące objawy zapalenia alergicznego i preparaty przeciwhistaminowe.

Przesłanie:

Rozpoznanie (także przyczyn) astmy i innych chorób alergicznych w populacji osób starszych jest niezbędne do prawidłowego leczenia, poprawy jakości życia oraz zmniejszenia i śmiertelności.

1.Agondi RC, Andrade MC, Takejima P et al Atopy Is Associated with Age at Asthma Onset in Elderly Patients, The Journal of Allergy and Clinical Immunology: In Practice.2018, 6, 3, 865-871, https://doi.org/10.1016/j.jaip.2017.10.028.
2.De Martinis M.Sirufo M. M.[…]Ginaldi L. Food allergies and ageing. Int. J. Mol. Sci. 2019, 20, 5580; doi:10.3390/ijms20225580
3.Buczyłko K., Florkiewicz E. Częstość wykrywania dodatnich testów skórnych u chorych na astmę po 30 r. życia. Pneumonol Alergol Pol 1997,65,1-2,61- 64
4.Mauer Y, Taliercio RM. Managing adult asthma: The 2019 GINA guidelines. Cleve Clin J Med. 2020 Aug 31;87(9):569-575. doi: 10.3949/ccjm.87a.19136. PMID: 32868307.
5.Bożek A, Bednarski P, Jarzab J. Allergic rhinitis, bronchial asthma and other allergies in patients with Alzheimer’s disease: unnoticed issue. Postepy Dermatol Alergol. 2016 Oct;33(5):353-358. doi: 10.5114/ada.2016.62842.
6.Ha JLee SYon D. Ten-year trends and prevalence of asthma, allergic rhinitis, and atopic dermatitis among the Korean population, 2008– 2017 Korean Journal of Pediatrics (2020) 63(7) 278-283 DOI: 10.3345/cep.2019.01291
7.Tanei  R. Hasegawa Y. Atopic dermatitis in older adults: A viewpoint from geriatric dermatology Geriatr Gerontol Int 2016; 16 (Suppl. 1): 75–86
8. Milgrom H, Huang H. Allergic Disorders at a Venerable Age: A Mini-Review.  Gerontology 2014;60:99–107
9. Kuprys-Lipinska I.Liebhart J.[…]Kuna P. Prevalence, risk factors and underdiagnosis of asthma in the general population aged over 60 years. Postępy Dermatologii i Alergologii 2019, 36, 1,86-91
10. Benfante A, Scichilone N. The geriatric asthma: pitfalls and challenges. Asthma Res Pract. 2016 Jan 4;2:2. doi: 10.1186/s40733-015-0018-y. PMID: 27965770; PMCID: PMC5142431.