Strefa Alergii | Rok z alergią

(Nie)bezpieczny jesienny spacer z pleśniami

/ 5.

Data publikacji: 2025-09-23
Do przeczytania w 5 minut
Grzyby pleśniowe to nie tylko stali bywalcy domowych kątów. Spotkać je możemy również podczas jesiennego spaceru. Ich zarodniki unoszą się w powietrzu w wysokich stężeniach aż do późnej jesieni. Po czym poznać, że mamy alergię na pleśnie?

Pleśnie jesienią? To możliwe

Jeśli myśleliście, że z pleśniami spotkamy się tylko w domu, to nic bardziej mylnego. Zetkniemy się z nimi również na dworze, a zwłaszcza jesienią. Ta pora roku kojarzy się z jednej strony z pięknymi, kolorowymi liści, z drugiej zaś z deszczową pogodą. Obserwujemy na co dzień nie tylko złote barwy, ale też szare chmury i wzrastającą wilgotność powietrza.

Warto przy tym pamiętać, że idealne warunki na rozwój grzybów pleśniowych to właśnie duża wilgotność i temperatura powyżej 10 stopni. Jednak nawet w mniej korzystnych warunkach, czyli w mniej mokrych środowiskach o niższych temperaturach mogą one również produkować dużą ilość zarodników, które gromadzą się m.in. w glebie, na liściach, słomie i w sianie. Grzyby pleśniowe pasożytują także na roślinach [1]. To znaczy, że spacerując po parku, lesie, na łące czy polu, możemy natknąć się na te alergeny.

kobieta spaceruje po lesie jesienią, jesienny spacer po lesie, spacer po lesie z pleśniami

Z jakimi pleśniami możemy się spotkać?

Największe zagrożenie dla alergików na zewnątrz stanowią CladosporiumAlternaria. Ich zarodniki w powietrzu występują w dużych stężeniach od maja aż do początku października. Natomiast w kolejnych miesiącach liczba zarodników spada [2]. Z jakimi jeszcze pleśniami możemy się spotkać podczas jesiennego spaceru?

  • Penicillium – na gnijącej korze dębu i klonu,
  • Cryptostroma – na spleśniałej korze klonu [3],
  • Fusarium – na żywej i obumarłej roślinności.

Zarodników grzybów w atmosferze jest coraz więcej

Warto też wspomnieć, że w związku ze zmianą klimatu zarodników grzybów, tak samo jak pyłków, będzie coraz więcej w atmosferze. Sprzyjają temu fale upałów, ulewy, burze i inne ekstremalne zjawiska pogodowe. Może zmienić się również rozmiar zarodników. Mniejszy rozmiar powoduje, że łatwiej wnikają one do organizmu. Istnieje wtedy również większe prawdopodobieństwo, że osadzą się głębiej w naszym układzie oddechowym. Ponadto, z powodu huraganów czy powodzi, grzyby mogą rozproszyć się na coraz odleglejsze tereny. Z tej przyczyny nieznane lub rzadkie gatunki dostaną się na zupełnie nowe obszary [4].

Pleśń, grzyb pleśniowy na drzewie, pleśń na korze drzewa, pleśniami

Objawy alergii na grzyby pleśniowe

Jakie zatem objawy może powodować alergia na grzyby pleśniowe? Wśród reakcji wymienia się:

Pojawienie się tych dolegliwości lub ich znaczne nasilenie może nam sugerować alergię na pleśnie. Są one szczególnie dokuczliwe po pracach w ogrodzie, takich jak: koszenie trawy, grabienie liści, zbieranie warzyw i owoców, a także po grzybobraniu oraz pobycie na podmokłych terenach [5]. Warto więc zwrócić  uwagę na ewentualne objawy podczas wykonywania tych czynności.

W przypadku występowania nadwrażliwości na zarodniki grzybów zalecane jest unikanie miejsc, w których mogą występować zarodniki, ale także leczenie farmakologiczne. Na pleśnie można się również odczulać.

 

__________________________________

Data publikacji: 03.10.2023
Aktualizacja: 23.09.2025

[1] Mejza F., Pleśnie, Medycyna Praktyczna, https://www.mp.pl/pacjent/astma/wszystkooastmie/kacikalergika/45997,plesnie [dostęp: 19.09.23].
[2] Polskie Towarzystwo Alergologiczne, Kalendarz pylenia, https://dlapacjentow.pta.med.pl/baza-wiedzy/kalendarz-pylenia/ [dostęp: 8.09.23].
[3] Pałczyński C., Pleśnie jako alergen zawodowy, Alergia 2007, 4: 28-32.
[4] Sztandera-Tymoczek M., Szuster-Ciesielska A., Fungal Aeroallergens – The Impact of Climate Change, Journal of Fungi 2023, 9, 1-19.
[5] Bogacka E., Alergia na grzyby pleśniowe: diagnostyka i leczenie, Pol. Merk. Lek. 2008, XXIV, Sypl. 1, 11.