Strefa Alergii | ABC Alergii
Roztocze kurzu domowego – fakty i ciekawostki

/ 5.

Do przeczytania w 6 minut
Są niewielkie ale uciążliwe. Nie pomaga również fakt, że roztocze kurzu domowego towarzyszą nam niemal na każdym kroku. Poznajcie fakty i ciekawostki o tych pajęczakach.

  •  Jakie są rodzaje roztoczy?

Roztocze należą do gromady pajęczaków i stanowią grupę bardzo, obejmującą około 30 000 gatunków. Zgrupowane są w liczne rodziny. Natomiast w praktyce, z punktu widzenia pacjenta i lekarza, dzielimy je na roztocze kurzu domowego, spichrzowe oraz inne.

  • Gdzie możemy je znaleźć?

Można je znaleźć praktycznie wszędzie, w glebie, wodzie, na roślinach czy w kurzu domowym. Z punktu widzenia alergologa największe znaczenie mają te obecne w kurzu domowym. Należą do nich: Dermatophagoides pteronyssinus, Dermatophagoides farinae i Euroglyphus maynei oraz  w mące i innych produktach spożywczych. Wśród nich warto wymienić Acarus siro, Lepidoglyphus destructor, Tyrophagus putrescentiae i Blomia tropicalis. Najwięcej roztoczy kurzu domowego znajduje się w materacach, poduszkach, kocach czy kołdrach.  Ekspozycja na roztocze spichrzowe związana jest przede wszystkim z miejscem pracy pracowników przemysłu spożywczego np. piekarzy.

  • Czy da się uciec od roztoczy?

Roztocze spotykane są na całym świecie, chociaż w niektórych regionach jest ich mniej, a w innych więcej. Najwięcej roztoczy kurzu domowego spotyka się w klimacie ciepłym i wilgotnym. Roztocze kurzu domowego bardzo słabo namnażają się w suchym i zimnym klimacie, Stąd miejscowości położone powyżej 1500 metrów n.p.m. uważamy za wolne od tych organizmów. Podobnie sytuacja wygląda w okolicach podbiegunowych. Aczkolwiek poprawa warunków życia wraz z klimatyzowaniem pomieszczeń mieszkalnych może wpłynąć na ich rozwój nawet w tych regionach.

  •  Alergia na roztocze – jakie daje objawy?

Alergia na roztocze kurzu domowego manifestuje się najczęściej objawami nieżytu nosa: kichaniem, swędzeniem, nadmierną produkcją wydzieliny oraz blokadami nosa. Rzadziej, niż w innych alergiach, wziewnych spotyka się objawy zapalenia spojówek, takie jak pieczenie oczu czy łzawienie.  Uczulenie na te pajęczaki jest najsilniejszym czynnikiem ryzyka rozwoju astmy. Dlatego u chorych mogą pojawiać się objawy, takie jak duszność, kaszel czy świszczący oddech. Uczulenie na roztocze kurzu domowego spotyka się również często u osób chorych na atopowe zapalenie skóry. U tych osób ekspozycja może nasilać świąd oraz utrudniać gojenie się zmian skórnych lub nawet być ich przyczyną.

  •   Jak pomóc alergikowi? (czy da się pozbyć roztoczy z naszego otoczenia)

Szereg metod może prowadzić do ograniczenia ekspozycji na roztocze kurzu domowego. Możemy je podzielić na metody fizyczne i chemiczne.

  • W tej pierwszej grupie znajdują się metody opierające się na wytworzeniu barier między organizmem człowieka a źródłami roztoczy. A także na zmniejszeniu namnażania roztoczy poprzez stworzenie niekorzystnych warunków środowiskowych, czy też usuwanie obecnych w powietrzu alergenów. Metody barierowe polegają na stosowaniu głównie pościeli przeciwalergicznej, która nie przepuszcza cząstek zawierających alergeny roztoczy.
  • Metody ograniczające populację roztoczy w domach polegają na redukcji wilgotności powietrza poniżej 55% (najlepiej poniżej 45%), usuwanie potencjalnych miejsc rozwoju roztoczy tj. niepotrzebnych dywanów, wykładzin czy zasłon, pranie w temperaturze powyżej 60 C lub mrożenie poduszek, kołder, materacy czy pluszowych zabawek.
  • Usuwanie alergenów z naszego środowiska polega na częstym odkurzaniu za pomocą odkurzaczy wyposażonych w specjalne filtry i/lub stosowanie filtrów HEPA. Zmiana klimatu z wilgotnego i ciepłego na zimny i suchy np. wyjazd w góry również powoduje zmniejszenie ekspozycji na alergeny roztoczy.
  • Stosowanie środków chemicznych o działaniu roztoczobójczym może pomóc w zmniejszeniu ilości roztoczy w miejscach, które trudno poddać działaniu czynników fizycznych np. wersalki, tapczany, wykładziny podłogowe. Zwykle zaleca się kompleksowe stosowanie kilku metod.  Całkowite usunięcie roztoczy z naszego środowiska wydaje się jednak mało prawdopodobne.

U chorych uczulonych na roztocza kurzu domowego dobre efekty daje immunoterapia alergenowa.

  • Czy roztocza wywołują reakcje krzyżowe?

Roztocze kurzu domowego zawierają również białka, które nie są swoiste dla danego gatunku czy rodzaju zwierząt.  Chorzy uczuleni na roztocze kurzu domowego, których organizm wytwarza przeciwciała IgE wobec takich białek,  wykazują objawy kliniczne po ekspozycji na inne, często odległe filogenetycznie organizmy.  Ponadto objawy kliniczne mogą dotyczyć innych narządów. Przykładem może być uczulenie na tropomiozynę, białko które jest obecne w roztoczach, ale również w innych organizmach żywych. Szczególnie dużym podobieństwem cechuje się tropomiozyna roztoczy i krewetek czy homarów.  Dlatego też u osób uczulonych na roztocze kurzu domowego, które wytwarzają IgE wobec tropomiozyny dochodzi do reakcji anafilaktycznych po spożyciu owoców morza np. krewetek. Mogą również występować reakcje alergiczne po zjedzeniu mięsa zawierającego nicienie czy po ekspozycji na białka karaluchów.

Więcej o alergenach roztoczy przeczytasz w linku

Warto zwrócić uwagę, że również uczulenie na białka roztoczy kurzu domowego może powodować krzyżowe reakcje po ekspozycji na roztocze spichrzowe. Możliwa jest także reakcja odwrotna, gdy osoba nabywająca uczulenia na jedno z roztoczy spichrzowych, może wykazywać reakcje uczuleniowe na roztocze kurzu domowego.