Strefa Alergii | Rok z alergią
Różne oblicza bylicy

/ 5.

Do przeczytania w 6 minut
Pospolita roślina w przeszłości była nieodzownym symbolem ludzkiego zdrowia i szczęścia. Dziś zwłaszcza w świecie alergików, pełni zupełnie inną rolę. Jakie oblicza ma bylica?

Co wiemy o bylicy?


Bylica to roślina licząca około 400 gatunków. W Polsce znanych jest 7 z nich, m.in. bylica piołun, bylica estragon oraz bylica pospolita[1].
W Europie najczęściej można spotkać bylicę pospolitą. Osiąga nawet 120 cm wysokości i jest rośliną wieloletnią[2]. W Polsce znana zwykle, jako dziko rosnący chwast, niebudzący specjalnego zainteresowania. Nie zawsze jednak tak było.

Szymon Syreński – polski naukowiec i botanik z przełomu XVI i XII wieku, badający właściwości lecznicze ziół, w swoim zielniku opisywał bylicę jako roślinę o niezwykłych mocach, służącą do ochrony przed piorunami i złymi duchami, które mogłyby nawiedzać domostwa[3]. Krótko mówiąc bylica to roślina, która miała chronić mieszkańców przed złą energią.  Stanowiła ważny element obrzędów, zwyczajów i wierzeń ludowych. Jan Kochanowski opisuje bylicę w „Pieśni świętojańskiej o sobótce” i podkreśla jej magiczne znaczenie.
Dawni botanicy podkreślali także lecznicze znaczenie bylicy. Według ludowych zwyczajów wykorzystywano ją do leczenia dreszczy, bólu pleców, przeziębienia. Zalecano również lecznicze kąpiele w wywarze z tej rośliny[4].
Według dawnych wierzeń bylica miała także moc, która sprzyjała płodności i szybkiemu poczęciu, przynosząc tym samym szczęście rodzinne.

Bylica a alergia

Dziś spotykana praktycznie wszędzie, nie jest już tak doceniana, jak przed wiekami. Traktowana raczej jako chwast, jest wypleniana z przydomowych trawników. Zawiera olejki eteryczne, jednak w większej ilości może być trująca[5]. W tzw. międzyczasie eksperci odkryli również negatywny wpływ bylicy na alergików. Według badań roślina, zaraz po trawach i brzozie jest jedną z istotniejszych przyczyn alergicznego nieżytu nosa i astmy [6].
Bylica pospolita jest odpowiedzialna za większość alergii wziewnych w okresie letnim, z czego aż 95% pacjentów jest uczulonych na jej alergen główny, czyli – molekułę Art. v1[7].

Kiedy pyli bylica?

Pylenie bylicy przypada na środek lata. Szczyt pylenia rozpoczyna się w trzeciej dekadzie lipca i trwa do końca drugiej dekady sierpnia[8]. Wiele jednak zależy od regionu oraz sytuacji pogodowej.
Co ciekawe, najwyższe stężenia pyłku bylicy odnotowano na terenach podmiejskich w godzinach 10.00-15.00, natomiast w centrum miast są to godziny między 14.00 a 19.00 [9].

Jakie są objawy alergii na bylicę?

Objawy występują sezonowo. Ekspozycja na pyłek bylicy może wywoływać duszności, zapalenie błony śluzowej nosa oraz spojówek. Na uwagę zasługuje fakt, iż najsilniejsze objawy pojawiają się, gdy osoby z alergią na pyłek bylicy przebywają na terenach pozamiejskich.

Istotne leczenie

Unikanie alergenów bylicy, ze względu na ich powszechność, jest bardzo trudne. Natomiast w leczeniu alergii na pyłki tej rośliny, pomocne jest odczulanie, czyli zastosowanie tzw. immunoterapii swoistej. Immunoterapia to podawanie alergenu w coraz większych dawkach aż do uzyskania wartości docelowej i wytworzenia tolerancji[10]. Jak informują specjaliści jest to kluczowe podejście w alergii na pyłek bylicy. W przypadku leczenia okresowego istotne jest także zastosowanie farmakoterapii, której zadaniem jest zwalczanie objawów klinicznych[11].

[1] P. Rapiejko Alergeny pyłku roślin, 2012
[2] P. Rapiejko Alergeny pyłku roślin, 2012
[3] S. Kowalczyk, Głos Syreneusza w sprawie wykorzystywania roślin w magii, 2020
[4] S. Udziela, Rośliny w wierzeniach ludu krakowskiego, Lwów 1931
[5] K. Buczyłko, Molekuły alergenowe, Wydawnictwo alergologiczne „Zdrowie” 2013-2019
[6] K. Buczyłko, Molekuły alergenowe, Wydawnictwo alergologiczne „Zdrowie” 2013-2019
[7] P. Gruber, G. Gadermaier, R. Bauera, R. Weissa, S. Wagner, R. Leonarda, H. Breiteneder, C. Ebner, F. Ferreira, M. Egger, Role of the polypeptide backbone and post-translational modifications in cross-reactivity of Art v 1, the major mugwort pollen alergen, 2009
[8] P. Rapiejko Alergeny pyłku roślin, 2012
[9] P. Rapiejko Alergeny pyłku roślin, 2012
[10] E. Jura-Szołtys, B. Rogala, Immunoterapia w alergiach sezonowych, 2016
[11] K. Buczyłko, Molekuły alergenowe, Wydawnictwo alergologiczne „Zdrowie”, 2013-2019