Co pyli w czerwcu? Trawy w natarciu - Strefa Alergii
Strefa Alergii | Rok z alergią

Co pyli w czerwcu? Trawy w natarciu

/ 5.

Do przeczytania w 5 minut
Początek lata to trudny okres dla osób z alergiami. Co prawda powoli żegnamy się z pyłkami drzew, ale ich miejsce natychmiast zajęły pyłki traw, które są najczęstszą przyczyną alergii wziewnych w naszym kraju. Do kiedy pyłki traw pozostaną z nami i czy tylko one będą doskwierać alergikom? Sprawdźmy, co pyli w czerwcu.

Ostatnie pyłki drzew

Komunikaty pyłkowe opublikowane pod koniec maja zgodnie obwieściły schyłek pylenia brzozy. Stężenie pyłków najbardziej alergennego drzewa w Polsce jest niskie i niebawem zacznie zanikać [1,2]. Nie oznacza to jednak, że w powietrzu nie będą się utrzymywać pyłki innych drzew. Na przełomie maja i czerwca bardzo intensywnie pyli sosna. Efekty uwalniania pyłku tej rośliny potrafią być spektakularne. Łatwo je zauważyć w postaci żółtozielonego osadu na chodnikach, samochodach i leśnych ścieżkach [3]. Co jednak istotne, mimo iż pyłki sosny osiągają wysokie stężenia, rzadko wywołują objawy alergii [3].

W czerwcu w powietrzu będą się unosić jeszcze pyłki dębu. Pod koniec maja ich stężenie było już niskie i nadal będzie spadać [2].

The couple is riding a bike and kissing

Sezon na trawy

Czerwiec na dobre otworzy sezon pylenia traw. Pyłki roślin z tej rodziny były obecne w atmosferze już w maju, ale nie osiągały wówczas wysokich stężeń. W czerwcu i w lipcu stężenie pyłków traw sięgnie szczytowych wartości [4]. Dla wielu osób z alergiami rozpocznie się więc trudny okres. Warto w tym miejscu przypomnieć, że pyłki traw odpowiadają za około 21–25% uczuleń na alergeny wziewne. To daje im pierwszą pozycję w rankingu najczęściej uczulających pyłków w naszym kraju [4,5].

Uczulenie na pyłki traw jest również jedną z najistotniejszych przyczyn występowania astmy alergicznej, sezonowego alergicznego nieżytu nosa (ANN) oraz często współistniejącego z ANN alergicznego zapalenia spojówek [7].

Alergia na pyłki traw może więc dawać szereg bardzo uciążliwych objawów. Wśród nich wymienia się:

  • wodnistą wydzielinę z nosa,
  • świąd nosa,
  • kichanie,
  • upośledzenie drożności nosa,
  • łzawienie, zaczerwienie i pieczenie spojówek [8].

Do rzadszych objawów alergii na pyłki traw można zaliczyć zespół alergii jamy ustnej (OAS), zmiany skórne w miejscu zetknięcia z trawą czy wstrząs anafilaktyczny [9].

tymotka łąkowa

Od pyłków traw trudno uciec. Rodzina tych roślin obejmuje aż 11 tys. gatunków występujących niemal na wszystkich kontynentach [10]. W Polsce należy do niej około 150 gatunków, do których zaliczamy także zboża uprawne [7].

Trawniki i łąki często pokrywają: wiechlina łąkowa, życica trwała, kostrzewa czerwona, mietlica pospolita i rozłogowa, kupkówka pospolita, wiechlina roczna czy mannica odstająca. Jednak z punktu widzenia alergologa najistotniejsza będzie tymotka łąkowa, która odpowiada nawet za 95% uczuleń na trawy [9].

Co pyli w czerwcu? Chwasty mniej groźne

W czerwcu wysokie stężenia zaczynają osiągać również pyłki pierwszych chwastów. W komunikatach pyłkowych pojawiają się już informacje o średnich i wysokich poziomach pylenia babki, szczawiu i pokrzywy [1,2]. Jednak u większości osób uczulonych wczesne chwasty nie powodują uciążliwych objawów [11]. Sytuacja wygląda zupełnie inaczej w przypadku bylicy. Występująca powszechnie w naszym kraju roślina jest uznawana za trzecią, po trawach i brzozie, przyczynę alergicznego nieżytu nosa i astmy [12]. Już pod koniec czerwca jej pyłki mogą pojawić się w powietrzu, natomiast szczyt pylenia osiągnie w trzeciej dekadzie lipca.

Agnieszka Kalinowska

[1] Komunikaty pyłkowe dla alergików. Uniwersytet Rzeszowski. Online: https://www.ur.edu.pl/pl/kolegia/kolegium-nauk-przyrodniczych/jednostki-naukowe/instytut-biologii/komunikaty-pylkowe-dla-alergikow

[2] Komunikat pyłkowy. Uniwersytet Medyczny w Łodzi. Online: https://stowarzyszenie-alergia.pl/komunikat-pylkowy-z-24-maja-2024-r/

[3] Rapiejko P., Pyłek sosny. Ośrodek Badania Alergenów Środowiskowych. Online: https://www.odetchnijspokojnie.pl/pylek-sosny/

[4] Rapiejko P., Lipiec A., Monitoring pyłkowy w praktyce AD 2017 (2017). Alergia 4, 17–19. Online: http://alergia.org.pl/wp-content/uploads/2017/08/17-19-Monitoring-pylkowy-w-praktyce-AD-2017-2.pdf

[5] Samoliński B. (red.), ECAP Epidemiologia Chorób Alergicznych w Polsce. Raport z badań przeprowadzonych w latach 2006–2008 w oparciu o metodologię ECRHS II i ISAAC (2009). Wydawnictwo Zakładu Profilaktyki Zagrożeń Środowiskowych i Alergologii WUM.

[6] Majkowska-Wojciechowska B., Pełka J. i wsp., Prevalence of allergy, patterns of allergic sensitization and allergy risk factors in rural and urban children (2007). Allergy 62, 1044–50.

[7] Samoliński B., Krzych-Fałta E., Lipiec A., Samoliński K., Przygotowanie do sezonu pylenia 2023 (2022). Alergoprofil, 4, 3–10.

[8] Rapiejko P., Alergia na pyłek traw (2014). Medycyna Praktyczna. Online: https://www.mp.pl/pacjent/alergie/chorobyalergiczne/alergeny/wziewne/61715,alergia-na-pylek-traw

[9] Buczyłko K., Komponenty pyłku traw na przykładzie tymotki (2018). Alergia 2, 17–23. Online: http://alergia.org.pl/wp-content/uploads/2019/02/3_2018_Buczy%C5%82ko_Komponenty_py%C5%82ku_traw_na_przyk%C5%82adzie_tymotki01.pdf

[10] Michael A. Ruggiero i in., A Higher Level Classification of All Living Organisms (2015). PLOS One 4. Online: https://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0119248

[11] Majkowska-Wojciechowska B., Pyłek roślin i alergeny sezonowe w Polsce (2016). Alergia Astma Immunologia 1, 5–15. Online: https://alergia-astma-immunologia.pl/2016_21_1/AAI_01_2016_majkowska.pdf

[12] Buczyłko K., Nie tylko alergeny: bylica (Artemisia L.) (2017). Alergia 2, 12–18.