Alergie pokarmowe występują u 6–8% dzieci w krajach rozwiniętych. W przestrzeni publicznej wciąż funkcjonuje pogląd, że wszystkie tego rodzaju alergie ustępują samoistnie do 3. roku życia. W świetle aktualnych dowodów naukowych przekonanie to jest nieuzasadnione. Tempo wygasania alergii zależy od:
- rodzaju alergenu,
- fenotypu alergii (IgE-zależna vs. nie-IgE-zależna),
- poziomu swoistych IgE,
- przebiegu klinicznego,
- czynników genetycznych i środowiskowych [1,2].
Naturalny przebieg remisji według rodzaju alergenu
Białko mleka krowiego
Alergia na białka mleka krowiego charakteryzuje się relatywnie dużą tendencją do ustępowania we wczesnym dzieciństwie. Badania wskazują, że 50–60% dzieci nabywa tolerancję w ciągu pierwszych 1–2 lat życia. Jednak całkowite wyciszenie choroby może trwać znacznie dłużej. Około 64% dzieci osiąga je dopiero w wieku 12 lat [3,4].
Jajo kurze
Podobny, choć wolniejszy przebieg dotyczy alergii na jajo kurze. W badaniu HealthNuts remisję w wieku 2 lat odnotowano u 45% pacjentów, a w wieku 6 lat u 71% [5,6].
Soja i pszenica
Alergie na soję i pszenicę w większości przypadków ustępują przed zakończeniem wieku szkolnego, choć tempo remisji różni się w zależności od wieku [7,8].
Orzeszki ziemne
Alergia na orzeszki ziemne jest bardziej trwała – stopniowe, naturalne zmniejszanie się reakcji organizmu na leczenie obserwuje się jedynie u 20–30% dzieci [9,10].
Orzechy drzewne, ryby, skorupiaki i sezam
Alergie na orzechy drzewne ustępują u ok. 9–14% pacjentów. Jeśli chodzi o alergie i nietolerancje na ryby oraz skorupiaki, ustępowanie obserwuje się niezwykle rzadko. Również alergia na sezam cechuje się dużą trwałością, remisja w wieku przedszkolnym jest incydentalna [8,11,12,13,14,15].
Wnioski
Naturalny przebieg alergii pokarmowych u dzieci jest silnie zróżnicowany. Największy odsetek remisji w wieku przedszkolnym dotyczy alergii na mleko, jajo, soję i pszenicę. Natomiast alergie na orzeszki ziemne, orzechy drzewne, owoce morza i sezam często utrzymują się do dorosłości. Zakładanie, że wszystkie alergie ustąpią do 3. roku życia, jest błędem mogącym prowadzić do przedwczesnego rozszerzania diety. Rekomenduje się indywidualną ocenę rokowania opartą na badaniach swoistych IgE, testach skórnych i próbach prowokacyjnych [2,8,16,17,18].
