Sezon pyłkowy
Alergia na pyłki jest chorobą sezonową, której objawy mogą występować już od stycznia, zwłaszcza jeśli początek roku jest ciepły. Wówczas kwitnienie rozpoczyna pierwsze z drzew – leszczyna pospolita. Po niej zaczynają pylić olsza, cis, wierzba, topola, brzoza, platan, dąb, grab, buk, jesion. W maju powietrze zostaje zdominowane przez pyłki traw, których obecność jest dla alergików odczuwalna aż do końca lata [1]. Zatem alergizujące pyłki roślin towarzyszą nam przez zdecydowaną większość roku. Co może świadczyć o tym, że jesteśmy na nie uczuleni?
Jakie są objawy alergii na pyłki?
Z alergią na pyłki nieodłącznie związany jest alergiczny nieżyt nosa, który można rozpoznać po:
- wodnistym katarze,
- kichaniu salwami,
- niedrożności i świądzie nosa.
W sezonie pylenia u osób z alergią często występują również:
- łzawienie, zaczerwienienie, opuchlizna i swędzenie oczu (alergiczne zapalenie spojówek),
- świąd podniebienia i uszu,
- nieproduktywny (suchy) kaszel [2,3,4].
To jednak nie zamyka długiej listy dolegliwości powiązanych z alergii na pyłki. Zdarza się, że w jej przebiegu dochodzi także do rozwoju:
- przewlekłego zapalenia zatok (objawy: katar, trudności w oddychaniu, uczucie rozpierania w obrębie zatok, bóle głowy, zaburzenia węchu i smaku),
- astmy alergicznej lub jej zaostrzenia (objawy: kaszel, duszność, świszczący oddech),
- atopowego zapalenia skóry lub jego zaostrzenia (objawy: suchość, zaczerwienienie, świąd skóry, wykwity w postaci grudek, nadżerek, przeczosów),
- dysfunkcji trąbki Eustachiusza (objawy: uczucie zatkania uszu, szumy uszne, problemy ze słuchem) [2,3].
Dolegliwości te znacząco wypływają na jakość życia: zakłócają sen, pogarszają też koncentrację oraz wydajność w pracy bądź szkole.
Zespół pyłkowo-pokarmowy
Dla osób uczulonych na pyłki istotny problem stanowią również reakcje krzyżowe. Do takich reakcji dochodzi, kiedy organizm myli dwa różne, ale bliźniaczo podobne alergeny. Jak to wygląda w praktyce? Osoba z alergią na brzozę zaczyna kichać już wtedy, gdy pyli leszczyna, bo pyłki obu tych drzew zawierają niemal identyczne białka.
W tego typu reakcjach biorą również alergeny zawarte w niektórych pokarmach:
- owocach (np. jabłku, brzoskwini, wiśni),
- warzywach (np. marchwi, selerze, ziemniaku),
- orzechach (np. orzeszku ziemnym, orzechu laskowym, migdałach).
Oznacza to mniej więcej tyle, że u osoby z alergią na brzozę objawy mogą wystąpić nie tylko po kontakcie z pyłkiem, ale również po zjedzeniu jabłka, zwłaszcza w trakcie trwania sezonu pylenia. Dolegliwości dotyczą głównie błony śluzowej jamy ustnej oraz gardła. Są to zwykle: obrzęk, świąd, mrowienie, pieczenie warg, dziąseł, języka, podniebienia, a także zaczerwienienie i wysypka wokół ust. W rzadkich przypadkach zdarza się, że do objawów tych dołączają: pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy, nudności, wymioty, bóle brzucha, biegunka oraz katar alergiczny [5].
Alergia czy przeziębienie?
Podobieństwo objawów ze strony dróg oddechowych sprawia, że alergię łatwo pomylić z przeziębieniem. Trzeba jednak pamiętać, że infekcja ma charakter samoograniczający, co oznacza, że dolegliwości – po początkowym nasileniu – zaczynają słabnąć i w ciągu 7–14 dni ustępują samoistnie. Kiedy mamy do czynienia z alergią, objawy utrzymują się do 4 tygodni (w przypadku alergii sezonowej) lub nawet stale (przy alergii całorocznej) [4]. Poza tym przy przeziębieniu występują ból gardła, mięśni, kości i stawów, wzrost temperatury ciała, których raczej nie obserwuje się w przebiegu alergii [4].
Aby mieć pewność co do przyczyny objawów, najlepiej poddać się diagnostyce alergologicznej. Dostępne są różne rodzaje badań, a w przypadku alergii na pyłki zastosowanie mają głównie testy skórne oraz testy z krwi, na które od niedawna może skierować nie tylko alergolog, ale również lekarz rodzinny [6].
