Alergia na papugi, kanarki, gołębie i drób – wszystko o alergenach ptasich

Alergenami wywołującymi reakcje uczuleniowe są białka, które znajdują się głównie w:

• odchodach ptaków,
• złuszczonym naskórku,
• pyle piórowym [1,3,4].

Najczęstszym źródłem ptasich alergenów jest przypominający talk pył piórowy (zwany też pudrem ptasim).

Składa się on z mikroskopijnych cząsteczek, które łatwo unoszą się w powietrzu, trafiają do dróg oddechowych i osadzają się w pęcherzykach płucnych [3,4].

Warto wiedzieć, że niektóre ptaki produkują więcej pudru niż inne i dlatego częściej powodują reakcje alergiczne. Do takich gatunków należą przede wszystkim:

Znacznie mniej pyłu produkują i w związku z tym rzadziej uczulają:

• kury,
• kaczki,
• gęsi [3,4].

Istotnym zjawiskiem w alergii na ptaki są reakcje krzyżowe.

Osoba uczulona na jeden gatunek, np. papugę lub gołębia, może reagować alergicznie także na inne gatunki, nawet jeśli nigdy wcześniej nie miała z nimi kontaktu. Dzieje się tak dlatego, że alergeny ptasie są do siebie bardzo podobne.

Reakcje krzyżowe mogą dotyczyć również produktów pochodzących od ptaków. Przykładem jest zespół ptak–jajo (ang. bird-egg syndrome), w którym osoby uczulone na alergeny ptasie mogą odczuwać objawy alergii po spożyciu surowych jaj (szczególnie żółtka), a czasami także mięsa drobiowego [1,3,4,5].

Do reakcji alergicznej najczęściej dochodzi po inhalacji alergenów. Objawy pojawiają się szybko i mogą obejmować:

• katar,
• kichanie,
• zapalenie spojówek (zaczerwienienie, obrzęk powiek i spojówek, łzawienie oraz swędzenie oczu),
• duszność,
• kaszel,
• świszczący oddech,
• uczucie ucisku w klatce piersiowej,
• astmę [1,2,3].

Kontakt skóry z alergenami ptasimi może również prowadzić do wystąpienia dolegliwości skórnych [2]. Im jest częstszy i dłuższy, tym większe ryzyko wystąpienia objawów.

Dlatego alergia najczęściej dotyka:

• właścicieli ptaków domowych,
• pracowników ogrodów zoologicznych (zwłaszcza opiekunów ptaków),
• pracowników ferm drobiu,
• osoby śpiące pod pierzynami lub na poduszkach z pierza (alergeny mogą utrzymywać się w nich przez wiele lat!),
• hodowców gołębi i ptaków ozdobnych,
• osoby mieszkające w pobliżu dużych skupisk dzikich ptaków [2,3,4].

Uczulenie na ptaki i długotrwały kontakt z ich alergenami może mieć bardziej poważny i dalekosiężny skutek. Jest nim tzw. płuco hodowcy ptaków, czyli alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych.

Choroba rozwija się wskutek wdychania alergenów obecnych w piórach i odchodach ptaków. Do typowych objawów należą:

• kaszel,
• duszność,
• gorączka,
• osłabienie,
• pogorszenie wydolności fizycznej [1,4].

W przypadku braku leczenia i dalszego kontaktu z alergenami może dojść do trwałych zmian w płucach i niewydolności oddechowej [4].