W skrócie
- Alergeny Car i 1, Car i 2 oraz Car i 4 są trwałe, gotowanie i pieczenie nie zmniejszają ich właściwości uczulających.
- Reakcje krzyżowe: Orzechy pekan krzyżują przede wszystkim z orzechami włoskimi.
- Czas reakcji: Objawy mogą wystąpić natychmiast – już po kilku minutach od kontaktu.
- Bezpieczeństwo: Przy potwierdzonej alergii należy nosić przy sobie autostrzykawkę z adrenaliną.
Co dokładnie uczula w orzechach pekan?
Dotychczas zidentyfikowano trzy główne alergeny orzechów pekan. Wszystkie należą do grupy białek zapasowych i są bardzo podobne do alergenów występujących w orzechach włoskich:
- Car i 1 wykazujący 88% identyczności z głównym alergenem orzecha włoskiego Jug r 1;
- Car i 2 jest w 92% identyczny z alergenem Jug r 2;
- Car i 4 wykazujący aż 95% identyczności z alergenem Jug r 4 [1,3,4,7].
Są to białka odporne na wysoką temperaturę i działanie enzymów trawiennych. Oznacza to, że zachowują właściwości alergizujące nawet po pieczeniu lub gotowaniu. Z tego powodu mogą wywoływać ciężkie reakcje alergiczne, w tym anafilaksję [2,7].
Pekan i orzech włoski: alergiczne rodzeństwo
Pekan wchodzi w reakcje krzyżowe przede wszystkim z orzechami włoskimi. Nie jest to przypadek – oba gatunki należą do tej samej rodziny botanicznej (Juglandaceae), a ich alergeny mają niemal identyczną budowę.
Badania pokazują, że prawie wszystkie osoby uczulone na orzechy pekan reagują również na orzechy włoskie.
Zależność ta nie działa jednak w drugą stronę. Około jedna trzecia osób uczulonych na orzechy włoskie może tolerować pekany [3,4]. Dzieje się tak dlatego, że orzech włoski zawiera wszystkie alergeny obecne w pekanie, a dodatkowo także własne, charakterystyczne białka [3].
Sygnały alarmowe: jak rozpoznać alergię?
Objawy alergii na orzechy pekan mogą pojawić się w ciągu kilku minut od ich spożycia i mieć bardzo różne nasilenie. Reakcja może dotyczyć skóry, układu oddechowego lub pokarmowego.
Najczęściej występują:
- pokrzywka,
- wysypka,
- zaczerwienienie skóry,
- świąd,
- katar,
- kaszel,
- świszczący oddech,
- duszność,
- ból brzucha,
- nudności,
- wymioty [3,5].
Najcięższą postacią reakcji alergicznej jest anafilaksja. To szybko rozwijająca się, zagrażająca życiu reakcja, która najczęściej obejmuje kilka układów narządów.
Anafilaksja może przebiegać z:
- uogólnioną pokrzywką,
- obrzękiem gardła,
- świstem krtaniowym,
- silnym bólem brzucha,
- spadkiem ciśnienia tętniczego,
- utratą przytomności [3].
Medycyna wobec pekanów: diagnostyka, prewencja, odczulanie
Rozpoznanie alergii na orzechy pekan wymaga diagnostyki. Może ona obejmować:
- wywiad medyczny, który pozwala ocenić związek między spożyciem orzechów a wystąpieniem objawów,
- punktowe testy skórne,
- oznaczenie swoistych przeciwciał IgE we krwi,
- diagnostykę komponentową, która pozwala wykryć przeciwciała przeciwko konkretnym alergenom, takim jak Car i 1, Car i 2 oraz Car i 4,
- doustną próbę prowokacyjną [3,5].
Podstawą zapobiegania reakcjom alergicznym jest unikanie spożywania orzechów pekan.
Ze względu na silne reakcje krzyżowe z orzechami włoskimi lekarz może zalecić także wykluczenie z diety innych orzechów drzewnych. Osoby z rozpoznaną alergią powinny zawsze mieć przy sobie automatyczny wstrzykiwacz z adrenaliną na wypadek wystąpienia anafilaksji [5].
Obecnie nie stosuje się odczulania na orzechy pekan. W badaniach nad immunoterapią doustną z wykorzystaniem orzecha włoskiego zaobserwowano jednak, że zwiększała ona również tolerancję na orzechy pekan. Zjawisko to tłumaczono bardzo dużym podobieństwem alergenów obu gatunków [6,8].
