W globalnym badaniu ankietowym przeprowadzonym wśród prawie 5 tys. pasażerów z alergią pokarmową i ich opiekunów, 98% zgłosiło zwiększony poziom lęku podczas lotu [1].
Popularne orzeszki ziemne
Szczególnie problematyczna jest w tym względzie alergia na fistaszki – jedna z najczęściej występujących alergii pokarmowych. Choruje na nią 0,5% ludzi na świecie. Kluczowe znaczenie ma fakt, że orzeszki są jedną z głównych przyczyn anafilaksji, szczególnie wśród dzieci. Dlatego – w przypadku stwierdzonej alergii – trzeba uważnie czytać składy produktów, żeby wychwycić te, które mogą zawierać nawet śladowe ilości orzeszków.
Czasami to jednak nie wystarczy, żeby czuć się bezpiecznie. Alergik musi również zwrócić uwagę na to, czy w jego pobliżu nie znajdują się produkty z orzeszkami, bo czasami samo zainhalowanie się ich zapachem może wywołać reakcję. Przy czym wyniki najnowszych badań dowodzą, że takie sytuacje występują niezwykle rzadko. Najbardziej prawdopodobnym scenariuszem, który mógłby doprowadzić do powstania aerozolu z alergenem orzeszków ziemnych, jest ich łuskanie [1].
Objawy alergii na fistaszki
- zmiany skórne – pokrzywka, zaczerwienienie, świąd i obrzęk,
- katar, napady kichania,
- łzawienie oczu,
- kaszel, chrypka, duszności,
- bóle brzucha, wymioty,
- obrzęk krtani i języka, nagły spadek ciśnienia krwi – to objawy, które mogą zagrażać życiu, stąd szczególne środki ostrożności w samolocie [2].
Orzeszki w samolocie
Ryzyko związane z alergią na arachidy, a także rozpowszechnienie tego problemu, zwłaszcza w USA, sprawia, że do linii lotniczych płynie coraz więcej pytań o to, jak bezpiecznie podróżować samolotem, gdy nawet zapach orzeszków może wywołać silną reakcję.
Podejście przewoźników lotniczych do tego problemu nie jest identyczne, zdarza się też, że zasady są wdrażane niekonsekwentnie przez załogę pokładową i personel naziemny [2].
Niemal wszystkie linie zalecają, aby przed wylotem powiadomić obsługę samolotu, że na pokładzie będzie osoba z alergią na orzeszki.
Można to zrobić już przy dokonywaniu rezerwacji online, należy jednak ponowić zgłoszenie podczas wsiadania do samolotu. W niektórych przypadkach trzeba taką informację przekazać minimum dobę przed podróżą. Gdy obsługa wie, że w samolocie jest osoba uczulona, wygłosi komunikat z prośbą do pozostałych pasażerów, aby nie spożywali produktów zawierających orzechy w trakcie lotu.
Podczas serwisu wstrzymana zostanie również sprzedaż posiłków z orzeszkami w składzie. Jednak nie wszystkie linie gwarantują, że w daniach nie będzie śladowych ilości orzeszków. Nie zapewniają również zupełnego braku orzeszków w samolocie – gdyż nigdy nie wiadomo, czy każdy z pasażerów zastosuje się do komunikatu obsługi [3].
A co z osobami z innymi alergiami pokarmowymi? Niektóre linie lotnicze oferują im specjalne menu bez alergenów takich jak nabiał, jaja, owoce morza, nasiona sezamu i inne orzechy [4].

Wniesienie na pokład samolotu adrenaliny
Osoby, które są narażone na wystąpienie wstrząsu anafilaktycznego lub miały go w przeszłości, powinny zawsze mieć przy sobie autowstrzykiwacz z adrenaliną (a nawet dwa) [1].
Czy tego typu wyrób medyczny można bez problemu wnieść do samolotu?
W tym przypadku wszystkie linie lotnicze są zgodne. Nie ma zakazów dotyczących posiadania przy sobie niezbędnych leków. Najlepiej jednak zaopatrzyć się w:
- zaświadczenie od lekarza, w którym znajdzie się informacja, że chory powinien podróżować z adrenaliną, najlepiej w języku polskim i angielskim (pasażer może zostać poproszony o przedstawienie takiego zaświadczenia),
- pisemny plan postępowania w nagłych wypadkach.
Potrzebne medykamenty należy trzymać przy sobie (tak, by były łatwo dostępne przez cały czas trwania lotu), najlepiej w oryginalnym opakowaniu, które umożliwi identyfikację leku. Nie można także zapomnieć o poinformowaniu personelu samolotu o posiadaniu adrenaliny [5].
Personel pokładowy powinien być przeszkolony w zakresie rozpoznawania objawów anafilaksji i udzielania pierwszej pomocy [5].
Inne środki ostrożności
Aby zmniejszyć ryzyko reakcji – po zajęciu swojego miejsca – można również przetrzeć stolik, podłokietniki, przycisk regulacji fotela i ewentualnie ekran dotykowy dla pasażera. Białka pokarmowe często wykazują właściwości adhezyjne i przywierają do powierzchni, skąd łatwo przenoszą się na dłonie [1].
Przed lotem dobrze jest wykupić ubezpieczenie podróżne i upewnić się, że obejmuje ono przypadki anafilaksji lub innych ciężkich reakcji alergicznych [5].
Warto w tym miejscu podkreślić, że nowoczesne systemy wentylacyjne w kabinach samolotów są projektowane tak, by zminimalizować potencjał rozprzestrzeniania się zanieczyszczeń generowanych przez pasażerów. Powietrze jest w sposób ciągły odsysane przez otwory wentylacyjne na poziomie podłogi [1].










