Soczyste, ale groźne – alergia na brzoskwinie w pigułce

Brzoskwinie mają wiele dobroczynnych właściwości. Warto podkreślić choćby, że są niskokaloryczne i należą do owoców o niskim indeksie glikemicznym. Ale to nie wszystko. Są też bogate w błonnik pokarmowy, potas i przeciwutleniacze. Ponadto działają:

• przeciwbakteryjnie,
• przeciwnowotworowo,
• regulująco, jeśli chodzi o poziom glukozy i ciśnienia krwi [1].

Skoro brzoskwinie są tak cenny i korzystnie wpływają na nasze zdrowie, to gdzie w takim razie pojawia się ,,haczyk’’? Okazuje się, że zawierają alergeny, które są niezwykle istotne klinicznie. Dlaczego? Sprawdźmy.

Brzoskwinia należy do rodziny owoców z roślin różowatych. Jednocześnie znajduje się również w czołówce najczęstszych alergenów pokarmowych na naszym kontynencie u osób powyżej 5. roku życia [2]. Dotyczy to szczególnie mieszkańców rejonu śródziemnomorskiego. W Hiszpanii i we Włoszech – wśród osób z alergią na pyłki roślin – częstość uczulenia na ten owoc waha się między 10 a 40%. Natomiast w Izraelu nadwrażliwość na brzoskwinię występuje aż u 75% pacjentów z potwierdzoną alergią na owoce [3]. W Europie Północnej i Środkowej reakcje alergiczne na brzoskwinie występują często u osób uczulonych na pyłki brzozy [4]. Dlaczego tak jest? O tym dalej.

Alergeny znajdujące się w brzoskwini są istotne pod względem klinicznym. To oznacza, że spożycie tych owoców może powodować u osoby uczulonej poważne i powtarzalne objawy alergiczne, a nawet prowadzić do reakcji anafilaktycznej. Zatem jakie alergeny zawiera brzoskwinia? Przyjrzyjmy się tym najistotniejszym.

• Pru p 1 – jest białkiem podobnym do głównego alergenu występującego w pyłku brzozy, czyli Bet v 1. To znaczy, że może z nim reagować krzyżowo i osoby z alergią na pyłki tego drzewa mogą odczuwać objawy również po zjedzeniu brzoskwini. W podobnych reakcjach biorą udział także inne białka podobne do Bet v 1, które znajdują się w wiśni, śliwce, moreli czy jabłku. Reakcje alergiczne na Pru p 1, dotyczą głównie górnych dróg oddechowych, ale mogą objawiać się też mrowieniem, pieczeniem jamy ustnej bądź warg. Ten alergen brzoskwini jest termolabilny, a to oznacza, że po obróbce cieplnej traci swoje właściwości alergizujące [5].
• Pru p 2 – należy do alergenów z grupy białek TLP, które mogą być odpowiedzialne za reakcje krzyżowe między pyłkami roślin a pokarmami. Białka te znajdują się także w wiśni, jabłku, kiwi, winogronach, papryce i oliwie [3].
• Pru p 3 – to główny alergen brzoskwini, znajdujący się w skórce oraz w niewielkich ilościach w miąższu. Należy do rodziny nsLTP, czyli białek nieswoiście wiążących lipidy. Oznacza to, że jest odporny na obróbkę termiczną i procesy trawienne. Dlatego, nawet w dżemie czy soku, alergen ten dalej będzie uczulał i jest zdolny do wywołania najpoważniejszych objawów, czyli reakcji anafilaktycznej [6]. Ilość białek nsLTP w brzoskwiniach może różnić się w zależności od odmiany, etapów dojrzewania, a także od tego, czy owoce są obrane chemicznie. Pru p 3 może krzyżować z podobnymi białkami nsLTP, znajdującymi się w winogronach i winie. Ciężkie reakcje alergiczne mogą wystąpić szczególnie w połączeniu z wysiłkiem fizycznym, stresem, alkoholem czy przyjmowaniem niesteroidowych leków przeciwzapalnych [3].
• Pru p 7 – jest odporny na działanie wysokiej temperatury oraz trawienie. Specjaliści nie wykazali charakterystycznych objawów na ten alergen, lecz niewykluczone, że może powodować ciężką reakcję po zjedzeniu brzoskwini. Białko to może także reagować krzyżowo z białkiem występującym w moreli japońskiej [3].

Najczęstszymi objawami, które mogą wystąpić po spożyciu brzoskwini, są objawy zespołu alergii jamy ustnej, czyli: pieczenie, mrowienie, a także obrzęk i świąd warg. Dotyczą one osób z alergią wziewną (szczególnie na pyłek brzozy) [7].

Możliwe są również:

• objawy ze strony układu pokarmowego: wymioty, nudności czy biegunka,
• reakcje skórne: pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy, rzadziej atopowe zapalenie skóry i świąd uogólniony,
• objawy ze strony układu oddechowego: alergiczny nieżyt nosa, bezdech,
• anafilaksja, która może pojawić się po zjedzeniu brzoskwini szczególnie w połączeniu z wysiłkiem fizycznym lub innymi czynnikami wzmacniającymi przebieg reakcji alergicznych (tzw. kofaktorami) [3].

Diagnostyka powinna rozpocząć się od szczegółowego wywiadu lekarskiego z alergologiem. Warto zwrócić w nim uwagę na takie kwestie jak: uczulenie na inne alergeny, dotychczasowy przebieg choroby alergicznej (jeśli jest), przyjmowane leki, inne choroby współistniejące oraz po jakim czasie od zjedzenia brzoskwini występują objawy i w jakiej ilości był zjedzony ten owoc [8].

Jakie badania może zlecić lekarz? Mogą to być punktowe testy skórne lub testy z krwi. Inną dostępną metodą jest podwójnie zaślepiona próba prowokacji kontrolowana placebo. To najbardziej wiarygodna metoda, która umożliwia wykrycie lub wykluczenie alergii pokarmowej. W tego rodzaju teście ani pacjent, ani osoba przeprowadzająca badanie nie wiedzą, kiedy chory faktycznie spożyje brzoskwinię, a kiedy będzie to produkt bez zawartości tego owocu. Testowana próbka pokarmu powinna mieć taką konsystencję, kolor i zapach, aby uniemożliwić pacjentowi identyfikację [9].

Skutecznym rozwiązaniem w diagnostyce alergii na brzoskwinie są badania molekularne (rodzaj testów z krwi). Dzięki nim osoba uczulona może dowiedzieć się, czy występujące objawy są wynikiem alergii na brzoskwinie, czy jednak na pyłki roślin. Może również upewnić się, czy reakcje alergiczne występują z powodu alergii pierwotnej, czy w wyniku reakcji krzyżowej. Wskazanie, które konkretnie białka brzoskwini uczulają daną osobę, pomaga ustalić prawidłową diagnozę i wybrać odpowiednie leczenie [10].