Strefa Alergii | ABC Alergii
Jakie leki na alergię u dziecka i kobiety w ciąży?

/ 5.

Do przeczytania w 8 minut
Alergia to problem dotykający znaczącego odsetka społeczeństwa. Cierpią na nią również dzieci i kobiety w ciąży. Obie grupy są szczególnie narażone na stosowane dawki i rodzaje substancji. Dlatego warto wiedzieć jakie leki na alergię można zażywać, na co zwrócić uwagę i do kogo zwrócić się po poradę.

Profilaktyka przed lekami na alergię

Bez względu na wiek, postępowaniem z wyboru w walce z alergią jest minimalizowanie kontaktu ciężarnej czy też dziecka z czynnikiem alergizującym.  W tym celu należy zadbać o odpowiednią jakość higieniczną powietrza i wyposażenia mieszkania lub miejsc, w których regularnie przebywamy. Dotyczy to alergenów znajdujących się w powietrzu (np. roztocza, sierści zwierząt, pyłki roślin).

Czynnościami ograniczającymi ich ilość są:

  • częste wietrzenie i sprzątanie pomieszczeń,
  • używanie oczyszczaczy powietrza z filtrami HEPA,
  • ograniczenie ilości mebli i akcesoriów w mieszkaniu zbierających kurz, czyli tapicerowanych mebli, zasłon, oraz stosowanie hipoalergicznej pościeli [1].

Niejednokrotnie działania takie są w stanie znacznie ograniczyć uciążliwe skutki alergii. Umożliwiają całkowite uniknięcie stosowania leków antyalergicznych lub ograniczenie ich wykorzystanie jedynie do sporadycznych sytuacji [2].

Kobieta w cięży a alergia

Farmakoterapia kobiet w ciąży to bardzo złożony problem. Istnieje mało badań klinicznych prowadzonych wśród ciężarnych, głównie z powodów etycznych i prawnych. Dlatego większość danych dotyczących stosowania leków przeciwalergicznych i nie tylko, pochodzi z obserwacji ich działania na zwierzęta lub w wyniku przypadkowego zażycia przez nieświadomą kobietę w ciąży.

Zawsze korzyści z zażycia leku powinny przewyższać ewentualne zagrożenie dla płodu.

  • W I trymestrze ciąży powinno unikać się stosowania leków przeciwalergicznych, ze względu na wysoką wrażliwość komórek płodu. Gdy jednak zaistnieje taka potrzeba, lekami pierwszego wyboru powinny być leki przeciwhistaminowe I generacji, np. chlorfeniramina, klemastyna, cyproheptadyna, difenhydramina [3,4].
  • Od II trymestru ciąży można zażywać leki przeciwhistaminowe II generacji, takie jak loratadyna czy cetyryzyna. Nie zaleca się stosowania substancji takich jak hydroksyzyna czy feksofenadyna [4]. Należy jednak pamiętać, że każdą decyzję o przyjęciu leku bądź jego odstawienia trzeba skonsultować z lekarzem lub farmaceutą. Jest to konieczne zwłaszcza gdy objawy alergii są szczególnie uciążliwe. W przypadku kropli do oczu, przyszła matka w celu złagodzenia następstw alergii może zastosować preparaty zawierające kromogligan sodu lub ektoinę. Jeżeli kobieta w ciąży zmaga się z alergicznym nieżytem nosa, może sięgnąć po roztwory soli morskiej. Do wyboru ma także preparaty na bazie substancji pozyskiwanych z alg morskich [6].

Ogólnie nie zaleca się korzystania z preparatów zawierających w swoim składzie substancji przeciwalergicznych, nawet tych dostępnych bez recepty, chyba że lekarz zaleci inaczej. Warto również pamiętać, że część kobiet w ciąży zmaga się z tzw. hormonalnym nieżytem nosa, który nie wymaga wdrażania leczenia substancjami przeciwalergicznymi [5].

Podczas ciąży nierzadko dochodzi do różnych zmian skórnych. Możemy je podzielić na fizjologiczne, zaostrzenia wcześniej istniejących alergii (zwłaszcza atopowego zapalenia skóry) i dermatozy typowe dla ciąży [5]. W przypadku alergii skórnych objawiających się świądem i wysypką, od II trymestru ciąży można sięgnąć po maści zawierające dimentynden (lek przeciwhistaminowy I generacji), Nie jest on jednak dozwolony w wersji do przyjmowania doustnego. W przypadku atopowego zapalenia skóry, które może się nasilić w okresie ciąży, zaleca się sięgnięcie przede wszystkim po duże ilości emolientowych kosmetyków [6].

Dzieci a leki na alergię

W celu łagodzenia objawów alergii u dzieci możemy stosować zarówno leki przeciwhistaminowe I jak i II generacji. Wybór odpowiedniego środka zawsze powinniśmy zostawić lekarzowi bądź farmaceucie. Długotrwałe przyjmowanie leków przeciwalergicznych zawsze musi mieć uzasadnienie kliniczne. Zanim sięgniemy po którykolwiek z nich, powinniśmy ustalić (np. wykonując testy alergologiczne dobrane przez lekarza) na co dziecko jest uczulone. Kiedy już wiemy, w pierwszej kolejności wyeliminujmy ten czynnik ze środowiska życia malucha. Jeśli jednak takie działania są niewystarczające lub niemożliwe, lekarz może wprowadzić środki farmakologiczne. Leki, w miarę możliwości, powinny być przyjmowane w sposób doraźny i jak najrzadziej. Najczęściej zlecaną grupą są leki przeciwhistaminowe II generacji, takie jak loratadyna czy cetyryzyna [7]. W przypadku objawów skórnych, takich jak świąd czy zaczerwienienie, możemy sięgać po kosmetyki emolientowe. W przypadku gdy to nie pomoże, niezbędna jest konsultacja z lekarzem, który pogłębi diagnostykę i dobierze odpowiednie preparaty.

Najważniejsza jest rozmowa

Stosowanie przeciwhistaminowych leków antyalergicznych zarówno u kobiet w ciąży jak i u dzieci zawsze powinno zostać skonsultowane z lekarzem lub farmaceutą. Mimo bezpieczeństwa stosowania części z nich nie możemy zapominać, że każdy przypadek alergii oraz każdy organizm są inne. Mimo wieloletniego przyjmowania danego leku, ciężarna kobieta powinna skonsultować bezpieczeństwo i zasadność stosowania go w ciąży. Każdorazowo, korzyści płynące z użycia danej substancji powinny przewyższać potencjalne ryzyko, czy to dla rozwijającego się płodu, czy dla dziecka.

(RaŚ)

  1. Wilson JM, Platts-Mills TAE. Home Environmental Interventions for House Dust Mite. J Allergy Clin Immunol Pract. 2018 Jan-Feb;6(1):1-7. doi: 10.1016/j.jaip.2017.10.003.
  2. Sybilski AJ. Ciąża a choroby alergiczne. Medycyna po Dyplomie; kwiecień 2016
  3. https://opieka.farm/leki-i-ciaza/loratadyna-w-ciazy-wyjasniamy/ (Dostęp 02 Sierpnia 2022)
  4. https://www.mp.pl/pacjent/ciaza/lista/87976,stosowanie-lekow-na-alergie-w-i-trymestrze-ciazy (Dostęp 02 Sierpnia 2022)
  5. https://www.gdziepolek.pl/kategorie/alergia-w-ciazy (Dostęp 02 Sierpnia 2022)
  6. Korzeniowska K, Pawlaczyk M, Pawlaczyk M, Jabłecka A. Leki przeciwhistaminowe w ciąży. Farmacja Współczesna 2013; 6; 23-27
  7. https://www.mp.pl/pacjent/pediatria/lista/68154,czy-leki-przeciwhistaminowe-sa-bezpieczne-dla-dziecka (Dostęp 02 Sierpnia 2022)