Strefa Alergii | ABC Alergii
Jak żyć z roztoczami?

/ 5.

Do przeczytania w 7 minut
Immunoterapia i objawowe leczenie alergii na roztocze kurzu domowego to podstawa postępowania przy uciążliwych objawach uczulenia. Ale czy coś jeszcze możemy zrobić, żeby chociaż częściowo pozbyć się roztoczy z naszego otoczenia?

Alergeny roztoczy kurzu w powietrzu

Od opisania roztoczy kurzu domowego jako głównego źródła alergenów w kurzu minęło już ponad 50 lat [1]. Dzisiaj znamy już 31 alergenów roztoczy, które są głównie produktami przemiany materii. W większości są to małe cząsteczki, łatwo unoszące się w powietrzu i długo się w nim utrzymujące. Stąd już prosta droga do oskrzeli uczulonego i wywołania objawów alergii [2, 3].

Leczenie czy unikanie

Alergia na roztocze kurzu to najczęstsza przyczyna alergii na świecie. Nic dziwnego więc, że poszukiwane są coraz lepsze metody walki z tym uczuleniem. Najważniejsze w terapii alergii na roztocza jest konwencjonalne leczenie dzielące się na objawowe i przyczynowe.

  • Objawowe leczenie polega na niwelowaniu skutków alergii „tu i teraz” poprzez użycie różnego rodzaju leków (przeciwhistaminowych, glikokortykosteroidów itp.).
  • Przyczynowe leczenie to immunoterapia, potocznie nazywana odczulaniem. Pozwala na stopniowe nabycie tolerancji, na niewielkie dawki alergenu, jednak nie u każdego jest równie skuteczna [1, 3].

To co każdy może sam na własną rękę zrobić, aby ograniczyć objawy alergii to właśnie ograniczanie ekspozycji na alergeny roztoczy. Proste czynności i zmiany w domu mogą w skuteczny sposób ułatwić życie osobom uczulonym.

Dlaczego warto unikać roztoczy

Najwięcej alergenów roztoczy znajduje się w miejscach najłatwiej gromadzących kurz: w materacach, pościeli, dywanach, fotelach i innych tapicerowanych meblach. W takiej sytuacji świadome minimalizowanie poziomu alergenów wydaje się być warte rozważenia wśród osób uczulonych [1].
Zmniejszenie narażenia na alergeny roztoczy będzie miało korzystny wpływ na samopoczucie uczulonego. Oznacza to mniejszą ilość dni z zatkanym, niedrożnym nosem, astmą alergiczną oraz z trudnościami z zasypianiem [3]. Wśród dzieci uczulonych na roztocza kurzu jest to natomiast ważne w kontekście tzw. „marszu alergicznego”.
Udowodnione jest, że uczulamy się najpierw na kilka głównych alergenów roztoczy, natomiast później, z biegiem czasu, o ile nie rozpoczniemy leczenia, uczulamy się na kolejne, początkowo mniej istotne dla nas alergeny [5]. To prowadzi do zaostrzenia objawów. Jak zatem można ograniczyć ilość alergenów roztoczy w domu?

Jak się pozbyć roztoczy?

W jaki sposób zabezpieczyć sypialnie:

  • Możemy pokryć materace i poduszki delikatną, gęsto uszytą tkaniną oraz prać pościel i wszystkie koce co 1 do 2 tygodni.
    Ograniczy to osadzanie się i przedostawanie w głąb materaca i poduszek roztoczy kurzu. Regularne pranie pościeli jest ważne, ponieważ pozwala na usuwanie pozostających w niej resztek roztoczy i ich odchodów [1].
  • Jeśli to możliwe, należy usunąć z sypialni dywany oraz ograniczyć liczbę tapicerowanych mebli. Wszystkie rzeczy na których nieświadomie zostawiamy złuszczony naskórek są doskonałym siedliskiem roztoczy i ich uczulających produktów przemiany materii. Dlatego ograniczona ilość dywanów i tapicerowanych mebli będzie w skuteczny sposób ograniczała ekspozycję na alergeny roztoczy kurzu domowego [1].
  • Użycie oczyszczacza powietrza z filtrem HEPA, który w sposób fizyczny będzie przechwytywał molekuły alergenowe w filtrze[1].

W pozostałych pomieszczeniach domu należy zwrócić szczególną uwagę na:

  • Utrzymanie relatywnie niskiej wilgotność powietrza (do 45%). Rozmnażanie się i rozwój roztoczy kurzu jest w dużym stopniu zależny od wilgotności powietrza. Im jest wyższa, tym lepsze warunki do ich rozwoju. [1].
  • Wietrzenie domu w ciepłe, suche dni. Pozwoli na pozbycie się części alergenu oraz obniży wilgotność wewnątrz pomieszczeń, co ograniczy cykl rozwojowy roztoczy kurzu [1].
  • Odkurzanie mieszkania i dywanów dwa razy w tygodniu. Częste sprzątanie ograniczy ilość zalegającego kurzu, który zawiera alergeny roztoczy. Dywany powinny być dodatkowo regularnie trzepane na zewnątrz w ciepłe i suche dni [1].

Środki roztoczobójcze:

  • Pomocne w walce z roztoczami są również specjalne środki. Część z nich zabija roztocze za pomocą substancji chemicznych (np. benzoesan benzylu, kwas taninowy, alkohol benzylowy) oraz naturalnych (geraniol). Niektóre mają działanie odstraszające roztocze lub neutralizują ich alergeny. Zadaniem jeden z grup preparatów jest przyśpieszenie rozkładu martwego naskórka, którym żywią się roztocze.

Rafał Śliwa

[1] Wilson JM, Platts-Mills TAE. Home Environmental Interventions for House Dust Mite. J Allergy Clin Immunol Pract. 2018 Jan-Feb;6(1):1-7. doi: 10.1016/j.jaip.2017
[2] http://allergen.org/search.php?allergensource=Dermatophagoides+pteronyssinus (dostęp 17.11.2021)
[3] Miller JD. The Role of Dust Mites in Allergy. Clin Rev Allergy Immunol. 2019 Dec;57(3):312-329. doi: 10.1007/s12016-018-8693-0
[4] Sporik R, Ingram JM, Price W et al. Association of asthma with serum IgE and skin test reactivity to allergens among children living at high altitude. Tickling the dragon’s breath. Am J Respir Crit Care Med. 1995 May;151(5):1388-92. doi: 10.1164/ajrccm.151.5.7735590
[5] Posa D, Perna S, Resch Y et al. Evolution and predictive value of IgE responses toward a comprehensive panel of house dust mite allergens during the first 2 decades of life. J Allergy Clin Immunol. 2017 Feb;139(2):541-549.e8. doi: 10.1016/j.jaci.2016.08.014